()

Özel Sigorta ve BES Arasındaki Kritik Fark

Bordro hesaplamalarında yapılan en büyük hata, tüm sigorta türlerini aynı kefeye koymak

Özel Sigorta ve BES Arasındaki Kritik Fark

Bordro hesaplamalarında yapılan en büyük hata, tüm sigorta türlerini aynı kefeye koymak

 Soru: Özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik (BES) poliçelerim var. Bunları bordroya işlerken ödediğim tutarları SSK matrahından mı yoksa vergi matrahından mı düşmemiz gerekiyor? Hangisi cebime net maaş artışı olarak yansır?

Bordro hesaplamalarında yapılan en büyük hata, tüm sigorta türlerini aynı kefeye koymaktır. Oysa devletin bu iki sisteme bakışı ve sağladığı teşvik yöntemi birbirinden tamamen farklıdır:

1. Özel Sağlık/Şahıs Sigortaları (Özel Sağlık, Hayat, Kaza)

Eğer çalışan kendi adına (veya eş/çocuk adına) bir özel sağlık sigortası ödüyorsa, bu ödeme hem SGK matrahından hem de Vergi matrahından düşülebilir. Ancak her ikisinin kuralları farklıdır:

• SGK Matrahı: Aylık brüt asgari ücretin %30’una kadar olan kısım SGK matrahından istisna edilir (Yani bu tutar üzerinden SGK primi kesilmez).

• Vergi Matrahı: Ödenen primin tamamı (hayat sigortalarında yarısı), ilgili aydaki brüt ücretin %15’ini ve yıllık bazda yıllık asgari ücreti aşmamak kaydıyla Gelir Vergisi matrahından indirilir.

2. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES / OKS)

Burada çok önemli bir “fren” var: Çalışanın kendi maaşından kesilen BES veya Otomatik Katılım (OKS) primleri vergi matrahından düşülmez.

• Vergi Matrahı: 2013’ten beri uygulanan “Devlet Katkısı” sistemi nedeniyle, çalışanın ödediği BES primleri bordroda vergi matrahından indirilmez. Devlet, vergi indirimi yerine doğrudan %20 (2026 güncel oranı) nakit katkı sağlar.

• SGK Matrahı: Çalışan katkı payı SGK matrahından düşülmez; ancak işveren çalışan adına BES ödemesi yapıyorsa, bu ödeme brüt asgari ücretin %30’una kadar SGK matrahından istisnadır.

Özet Tablo: Hangisi Nereden Düşer?

Kritik Not: Blog yazında şunu vurgulayabilirsin; özel sağlık sigortası poliçesini muhasebeye veren bir işçi, hem daha az vergi hem de daha az SGK primi ödeyerek net maaşında doğrudan bir artış sağlar. BES’te ise bu avantaj bordroda değil, emeklilik hesabındaki devlet katkısıyla birikir.