Soru: "Merhaba Hüseyin Bey, yıllık izne ayrıldıktan 3 gün sonra evlendim. İşveren 'kıdem tazminatını ödememiz için önce ibraname imzalaman lazım' diyor. Ben kendilerine güvenmediğim için paramı almadan ibra etmek istemiyorum. Sizce ne yapmalıyım?"
Değerli okurum, öncelikle yeni hayatınızda mutluluklar dilerim. Sorduğunuz soru, çalışma hayatında binlerce işçinin sıkça karşılaştığı bir durum. İşvereninizin "önce imzala, sonra ödeyelim" yaklaşımına karşı takınmanız gereken tavır ve bilmeniz gereken yasal gerçekler şunlardır:
1. İbraname "Ödeme Yapıldı" Demek Değildir!
Birçok kişi ibranameye imza attığı an her şeyin bittiğini sanır. Oysa iş hukukunda ibraname imzalamak, hakların alındığına dair tek başına mutlak bir kanıt değildir. Eğer siz parayı almadığınızı iddia ederek bir hukuki süreç başlatırsanız; ibranamede ne yazarsa yazsın, işveren o ödemeyi gerçekten yaptığını banka kayıtlarıyla veya somut ödeme belgeleriyle kanıtlamak zorundadır. Sadece kağıt üzerindeki imza, banka dekontuyla desteklenmediği sürece "geçersiz" kalmaya mahkumdur.
2. İrade Fesadı ve Baskı Altında İmza
İşverenler bazen "imzalamazsan tazminatını alamazsın" diyerek işçinin iradesini baskı altına alırlar. Eğer bir ibraname işçinin iradesi fesata uğratılarak (korkutma, yanıltma, zorlama) alınmışsa, o belge hukuken hükümsüzdür. Yargıtay, ekonomik olarak zayıf durumda olan işçinin bu tür "zorunlu" imzalarını koruma altına alan emsal kararlara sahiptir.
3. Evlilik Nedeniyle Fesih Hakkınız
Kadın çalışan olarak evlendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl içinde, sadece evlilik cüzdanınızı sunarak kıdem tazminatınızı alıp ayrılma hakkına sahipsiniz (1475/14. md). Bu yasal bir haktır ve işverenin insafına veya şart koşacağı bir ibranameye bağlı değildir.
💡 Size Önerim:
Önce Para, Sonra İmza: İşverene, ödemeyi banka hesabınıza "Kıdem Tazminatı ve Tüm Alacaklar Karşılığıdır" açıklamasıyla yatırmasını söyleyin. Para hesabınıza geçtiği an ibranameyi imzalayabileceğinizi belirtin.
İhtarname Kanaldır: Eğer işveren süreci zora sokuyorsa, hiç beklemeden noter kanalıyla evlilik nedeniyle fesih bildiriminde bulunun.
Asla "Boş" Kağıt İmzalamayın: Miktarların açıkça yazılmadığı veya ödemenin henüz yapılmadığı hiçbir belgeye imza atmayın.