Soru: "Bir yakınım SGK’dan gelen bir yazıyla sarsıldı. Hem Bağ-Kur emekli aylığı hem de yetim aylığı alıyordu. Kurum şimdi 'çifte maaş yasal değil' diyerek ödenen paraları faiziyle birlikte geri istiyor. Ne yapabiliriz?"
Hüseyin İrfan Fırat Cevaplıyor:
Değerli okurlarım, bu durum son dönemde SGK’nın dijital denetimlerinin artmasıyla birlikte en çok karşılaştığımız mağduriyetlerden biri haline geldi. "Yersiz ödeme" gerekçesiyle çıkarılan bu borçlar, yılların faizi bindiğinde içinden çıkılmaz bir hal alabiliyor. Ancak hemen pes etmemek lazım. İşte çözüm yolları:
1. Vefat Tarihi ve Kurum Farkı Analizi Yapın Borcun yasal olup olmadığını belirleyen en temel şey vefat tarihidir. Eğer yakınınızın annesi 1 Ekim 2008 (5510 Sayılı Kanun) öncesinde vefat ettiyse; o dönemki kurala göre biri Bağ-Kur (4b) diğeri SSK (4a) olan iki maaşın birlikte alınması yasal bir haktı. SGK bazen bu "kazanılmış hakları" gözden kaçırıp borç çıkarabiliyor. Eğer durumunuz buysa, borca itiraz hakkınız var.
2. Borç Nasıl Katlanıyor? SGK, haksız ödeme tespit ettiğinde geriye dönük ödemeleri yasal faiziyle ister. 2026 yılındaki faiz oranları ve enflasyon farkları eklendiğinde borç katlanabiliyor.
3. Kurtuluş Reçetesi:
İdari İtiraz: Mektubun tebliğinden itibaren vakit kaybetmeden SGK’ya "vefat tarihindeki mevzuat uyarınca hakkın doğduğunu" belirten bir itiraz dilekçesi verin.
Yapılandırma Fırsatı: Eğer borç gerçekten yasal bir hatadan kaynaklanıyorsa (yani hak edilmediği halde alındıysa), 2026 yılındaki borç yapılandırma kanunlarını takip edin. Bu sayede faizlerin büyük kısmı silinir, ana para taksitlendirilir.
Yargı Yolu: Eğer SGK itirazı reddederse, İş Mahkemesi’nde açılacak bir dava ile "borcun iptali" istenebilir. Yargıtay’ın "Vatandaşın bir kusuru yoksa, idarenin kendi hatasıyla yaptığı ödemenin faizinden vatandaş sorumlu tutulamaz" yönünde emsal kararları bulunmaktadır.