Soru: "Merhaba, eşim Bağkur'lu, dükkanı var ama borçlarından dolayı Bağkur primlerini yatıramıyor. Ben ise SGK'lı (4/a) olarak bir işte çalışıyorum. Bağkur borcu olduğu halde eşim benim sigortam üzerinden sağlık hizmeti alabilir mi?"
YANIT:
Değerli okurumuz, bu durum çalışma hayatında çok sık rastlanan ve aileleri mağdur eden bir konu. Ancak 5510 sayılı Kanun kapsamında çözüm sandığınızdan daha yakın. İşte adım adım izlemeniz gereken yol:
1. Genel Kural: Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Statüsü
Mevzuatımıza göre, bir sigortalının (SSK'lı) eşinin onun üzerinden sağlıktan yararlanabilmesi için eşin kendi adına sigortalı olmaması veya emekli olmaması gerekir. Sizin durumunuzda eşiniz Bağkur tescili olan (dükkan sahibi) biridir. Normal şartlarda kendi primini ödeyip sağlık hizmeti alması asıldır.
2. Kritik Detay: "Bağkur Borcu Varsa Ne Olur?"
Eşinizin Bağkur prim borcu olması, onun kendi üzerinden sağlık hizmeti almasını engeller. Ancak, Yargıtay ve SGK uygulamaları çerçevesinde; eğer bir kişi Bağkur kapsamında olmasına rağmen borcu nedeniyle sağlık hizmeti alamıyorsa ve eşi de SSK'lı olarak çalışıyorsa, bu kişi eşinin üzerinden "bakmakla yükümlü olunan kişi" olarak sağlık hizmeti alabilir.
3. Şartlar Nelerdir?
Eşinizin sizin üzerinizden faydalanabilmesi için:
Eşinizin Bağkur kaydı (aktif sigortalılığı) devam etse dahi, kendi üzerinden sağlık hizmeti alamıyor olması (borçlu olması) gerekir.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sisteminde eşinizin sizin üzerinizden aktivasyonunun (sağlık tescilinin) yapılması şarttır.
4. Ne Yapmalısınız?
Sistem bu geçişi her zaman otomatik yapmayabilir.
e-Devlet üzerinden "SGK Müstehaklık Sorgulama" yapın. Eğer "Yararlanmıyor" görünüyorsa;
Bağlı bulunduğunuz Sosyal Güvenlik Merkezine giderek veya e-Devlet üzerinden dilekçe ile; "Eşimin Bağkur borcu nedeniyle sağlık hizmeti alamadığını, kendimin SSK'lı olduğunu ve eşimin benim üzerimden sağlık aktivasyonunun yapılmasını" talep etmelisiniz.
Özetle; Eşinizin dükkanının olması veya Bağkur borcunun olması, sizin sigortanızdan yararlanmasına yasal bir engel teşkil etmez. Devlet, aile bütünlüğünü korumak adına eşlerden birinin sigortalı olmasını, diğerinin (borçlu olsa dahi) sağlık hakkına erişimi için yeterli görmektedir.