Soru: 12 yıldır çalıştığım şirket yıl başında devredildi. Eski işverenimiz tüm haklarımızı ödeyerek bizimle helalleşti. Yeni şirkette yıllık izin haklarımız sıfırdan (en alt dilimden) mi başlayacak, yoksa eski çalışmalarımız dikkate alınacak mı?
Sayın Takipçimiz,
İş yerinin devri ve bu süreçte yapılan ödemelerin yıllık izin haklarına etkisi, iş hukukunun en çok tartışılan ancak yasal zemini oldukça net olan konularından biridir. Durumunuzu mevzuat ve Yargıtay içtihatları ışığında şu hukuksal gerekçelerle açıklayabiliriz:
1. İşyeri Devrinde Kıdemin Sürekliliği Esastır
4857 sayılı İş Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca; işyeri veya bir bölümü devredildiğinde, devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. İşçinin hizmet süresi (kıdemi), devreden işveren nezdinde çalışmaya başladığı tarihten itibaren hesaplanır. Bu hükmün yıllık izin haklarına yansıması şöyledir:
Kıdem Birleştirilir: Yeni işveren, sizin önceki 12 yıllık çalışmanızı yok sayamaz. İzin haklarınız hesaplanırken 12 + [yeni şirketteki süre] formülü uygulanır.
İzin Dilimi Değişmez: Kanun’un 53. maddesine göre kıdemi 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 günden az izin verilemez. Siz 12 yıllık çalışan olduğunuz için, yeni şirkette de izinleriniz 14 gün değil, doğrudan en az 20 gün üzerinden tanımlanmalıdır.
2. "Helalleşme" ve Ödemelerin İzin Hakkına Etkisi
Eski patronunuzun tazminatlarınızı ödemiş olması ve "helalleşmiş" olmanız, yıllık izin kıdeminizi hukuksal olarak sıfırlamaz. Bunun nedenleri şunlardır:
İzin Hakkı Vazgeçilmezdir: Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre, iş sözleşmesi kesintisiz devam ederken (devir yoluyla geçiş gibi) yıllık izin ücretinin ödenmesi, o iznin kullanıldığı anlamına gelmez. Yapılan bu ödeme hukuken bir "avans" niteliğindedir.
Hizmet Süresi Bölünemez: Kıdem tazminatının ödenmesi "parasal" bir tasfiye sağlasa da, yıllık izin gün sayısını belirleyen "hizmet süresi" (derece) bir bütündür ve tasfiye edilemez.
3. Yargıtay’ın Güncel Yaklaşımı
Belirtmek gerekir ki; Yargıtay bazı istisnai kararlarında, tüm hakları (kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti) tam olarak ödenmiş ve iş ilişkisi gerçek anlamda kesintiye uğramış kişilerin yeni dönemini "sıfır km" başlangıç sayabilmektedir. Ancak sizin durumunuzda işe devamlılık söz konusu olduğu için, "kıdemin bölünmezliği" ilkesi uyarınca izin sürelerinizin 12 yıl üzerinden devam etmesi yasal bir zorunluluktur.
Özetle Haklarınız:
Yeni şirketinizde yıllık izin hak ediş tarihiniz (yıl dönümünüz) değişmemiştir.
İzin süreniz, kıdeminiz 5 yılın üzerinde olduğu için en az 20 gün olarak uygulanmalıdır.
Eski işverenden aldığınız izin parası, ileride işten ayrılacağınız zaman toplam izin alacağınızdan mahsup edilebilir ancak "gün" bazında hakkınız baki kalır.
Bilgilerinize sunarız.