Dünyanın farklı ülkelerinde çalışanların gündemleri farklı görünse de 7-11 Eylül haftasında ortaya çıkan tablo ortak bir gerçeğe işaret ediyor: Ücretlerin yaşam maliyeti karşısında korunması, toplu pazarlık hakkı, sendikal örgütlenme ve kamu hizmetlerinin korunması dünya işçilerinin temel mücadele başlıkları olmaya devam ediyor.
Haftanın dikkat çeken gelişmeleri Yeni Zelanda’dan Avustralya’ya, Güney Kore’den İtalya’ya, ABD’den Kanada’ya kadar geniş bir coğrafyaya yayıldı.
Yeni Zelanda’da yaklaşık 10 bin kamu çalışanı greve çıktı
Yeni Zelanda’da yaklaşık 10 bin kamu çalışanı, ücret görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması üzerine 9 Eylül’de iş bıraktı. Kamu çalışanlarının eyleminin temelinde ücret tekliflerinin yaşam maliyetindeki artışın gerisinde kalması ve kamu hizmetlerinde yaşanan personel sorunları bulunuyor.
İçişleri, Acil Durum Yönetimi, İş ve İnovasyon, Sosyal Kalkınma gibi kamu kurumlarında çalışanların katıldığı eylem ülke genelinde etkili oldu. Çalışanlar yalnızca ücret artışı değil, kamu hizmetlerinin ve çalışma koşullarının korunmasını da talep ediyor.
Avustralya’da madenciler ücret ve gelecek güvencesi için greve hazırlanıyor
Avustralya’da Yancoal’ın Premier kömür madeninde çalışan işçiler greve gitme yönünde oy kullandı. Mining and Energy Union tarafından yapılan açıklamaya göre işçiler daha yüksek ücretin yanı sıra hak ve ödemeler konusunda daha fazla güvence istiyor.
Madencilik sektöründeki bu gelişme, yüksek kârlı sektörlerde çalışanların dahi ücret artışı ve çalışma koşullarının geleceğine ilişkin güvence talebinin gündemde olduğunu gösteriyor.
Güney Kore’de POSCO’da 58 yıl sonra grev
Haftanın en dikkat çekici gelişmelerinden biri Güney Kore’den geldi. Çelik devi POSCO’da işçiler 58 yıl sonra greve çıktı. Sendika, ücretlerde önemli bir artış talep ederken şirket kârlarındaki gerilemeye karşılık yöneticilerin ücretlerini düşürmesini de gündeme getirdi.
POSCO grevi, Asya’nın önemli sanayi ekonomilerinden birinde ücret pazarlığının ve sendikal mücadelenin yeniden sertleştiğini gösteren önemli bir gelişme olarak öne çıktı.
İtalya’da demiryolu çalışanlarından iki günlük eylem
İtalya’da demiryolu çalışanları 7-8 Eylül tarihlerinde 24 saatlik greve gitti. Eylem, çalışma koşulları ve toplu sözleşme görüşmeleri çerçevesindeki anlaşmazlıkların ardından gerçekleştirildi.
İtalya’da demiryolu sektöründeki eylemlerin ardından 10-11 Eylül’de yük taşımacılığı alanında yeni grevler de gündeme geldi. Böylece ülkede sonbaharın başında ulaşım sektöründe yoğun bir sendikal mücadele dönemi başladı.
ABD’de İşçi Bayramı grevlerle geçti
ABD’de 7 Eylül İşçi Bayramı kutlanırken yaklaşık 1.300 Encore Boston Harbor çalışanı greve çıktı. İşçiler yeni toplu sözleşme konusunda anlaşma sağlanamaması üzerine greve giderken, eylem İşçi Bayramı'nın sembolik anlamını da güçlendirdi.
California'da ise SEIU Local 1000 üyeleri grev yetkilendirme oylamasına hazırlanırken, New York'ta çalışanların örgütlenme ve pazarlık gücünü artırmaya yönelik yeni bir Worker Power Office oluşturuldu.
ABD emek hareketinde dikkat çeken bir başka başlık ise işyerlerinde sendikal örgütlenmeye yönelik baskı iddiaları oldu. Las Vegas'taki Wynn çalışanları sendikal faaliyetler nedeniyle misilleme yapıldığını ileri sürerken, Amazon çalışanları da hamilelik dönemindeki çalışanların hakları konusunda şirket aleyhine dava sürecine gitti.
Kanada’da grev hakkı ile kamu hizmetleri arasında gerilim
Kanada'nın Manitoba eyaletinde Dynacare laboratuvarlarında çalışan işçilerin grevi yalnızca bir gün sürerken, eyalet Çalışma Kurulu çalışanların yeniden işbaşı yapmasına karar verdi.
Gelişme, toplu pazarlık ve grev hakkının kamu hizmetlerinin devamlılığıyla karşı karşıya getirildiği tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Kanada'da hükümetin çalışma uyuşmazlıklarına müdahale yetkisinin sınırları konusunda işverenler ile sendikalar arasında da görüş ayrılığı bulunuyor.
Boeing'de grev kapıda anlaşma ile kapandı
ABD'de Boeing mühendislerini temsil eden sendika ile şirket 11 Eylül'de geçici toplu sözleşme anlaşmasına vardı. Anlaşmanın ardından sözleşmenin üyelerin onayına sunulması bekleniyor.
Boeing örneği, grevin yalnızca iş bırakma eyleminden ibaret olmadığını; güçlü bir toplu pazarlık tehdidinin işveren üzerinde anlaşma baskısı yaratabildiğini de gösteriyor.
Tayvan'da çalışanlara 68 aya kadar ücret tutarında prim
Haftanın dikkat çeken ücret haberlerinden biri de Tayvan'dan geldi. ABD merkezli çip üreticisi Micron, Tayvan'daki doğrudan çalışanlarına 2026 mali yılı için 35 ila 68 aylık ücret karşılığına ulaşan prim ödemeleri yapacağını açıkladı.
Bu rakam olağan ücret artışlarının çok üzerinde. Şirketin yüksek kârlılığı ile çalışanların elde ettiği gelir arasındaki ilişkinin çarpıcı bir örneği olan gelişme, teknoloji sektöründe emek verimliliği ve şirket kârlarının çalışanlarla paylaşılması tartışmasını da gündeme getiriyor.
Japonya'da reel ücretlerde dikkat çekici toparlanma
Japonya'da temmuz ayında reel ücretler yıllık bazda yüzde 2,4 arttı. Bu, Mayıs 2021'den bu yana görülen en yüksek reel ücret artışı olarak kayıtlara geçti. Reel ücretlerdeki artış üst üste yedinci aya ulaşırken, gelişme Japonya Merkez Bankası'nın para politikası açısından da önem taşıyor.
Japonya örneği, enflasyon karşısında nominal ücret artışının ötesinde reel ücretin korunmasının çalışanların satın alma gücü açısından belirleyici olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Avrupa'da kamu çalışanları sonbahara mücadeleyle giriyor
Avrupa Kamu Hizmeti Sendikaları Federasyonu, Avrupa genelinde kamu çalışanlarının personel eksikliği, kaynak yetersizliği ve ücret politikalarına karşı sonbaharda mücadeleyi artırdığına dikkat çekti.
Avrupa'da kemer sıkma politikalarının yeniden güç kazanması, kamu hizmetlerinin finansmanı ve çalışan sayısının azaltılması tartışmalarını beraberinde getirirken sendikalar daha fazla personel, yeterli kaynak ve ücret artışı talep ediyor.
Hong Kong'da gazetecinin sendikal faaliyeti mahkemelik oldu
Haftanın sendikal haklar açısından önemli gelişmelerinden biri de Hong Kong'dan geldi. Wall Street Journal'ın yayıncısı Dow Jones, gazeteci Selina Cheng'in sendikal görev üstlenmesini engellediği gerekçesiyle suçlu bulundu.
Karar, gazetecilik sektöründe sendikal örgütlenme hakkı ve işverenlerin çalışanların sendikal faaliyetlerine müdahalesi tartışmasını yeniden gündeme getirdi.
Haftanın ortak başlığı: İşçiler ücretlerini ve pazarlık gücünü korumaya çalışıyor
7-11 Eylül haftasındaki gelişmeler farklı ülkelerde farklı sektörlerde yaşansa da ortak bir çizgide buluşuyor.
Bir tarafta yaşam maliyeti karşısında ücretlerini korumaya çalışan kamu çalışanları, madenciler, demiryolu işçileri ve sanayi çalışanları var. Diğer tarafta ise kamu harcamalarını kısmaya, personel sayısını azaltmaya veya sendikal örgütlenmenin etkisini sınırlamaya yönelik politikalar bulunuyor.
Bu nedenle dünya emek gündeminde grevlerin yalnızca ücret pazarlığının bir aracı olmadığını görmek gerekiyor. Grev ve toplu pazarlık, çalışanların gelirlerini, çalışma koşullarını, iş güvencelerini ve örgütlenme haklarını korumalarının temel araçlarından biri olmayı sürdürüyor.
Haftanın dikkat çekici başka bir sonucu da şu: Yapay zekâ, dijital dönüşüm ve yeni çalışma biçimleri çalışma hayatının geleceğini tartışmanın önemli başlıkları olsa da bugün milyonlarca çalışanın temel gündemi hâlâ oldukça somut. Ücret, iş güvencesi, sendika ve toplu pazarlık hakkı.
Dünya emek hareketinin 7-11 Eylül haftasındaki fotoğrafı, bu temel sorunların henüz geride kalmadığını açık biçimde gösteriyor.
Bunlarda ilginizi çekebilir:
•
•