Soru: Merhaba, bir kamu kurumunda 4/B’li sözleşmeli personelim. 25 haftalık hamileyim. Periyodik kontroller için ücretli izin hakkım var mı? Bir de doğum sonrası 8 haftalık iznimin bir kısmını doğum öncesine çekebilir miyim? (İş yerim başka ilde, gidiş-dönüş yapıyorum).
Cevap:
Değerli çalışanımız, öncelikle bebeğinizi sağlıkla kucağınıza almanızı dilerim. 4/B’li personel olmanız, anayasal bir hak olan "annelik haklarından" mahrum kalacağınız anlamına gelmez. Sorularınızı madde madde yanıtlayalım:
1. Periyodik Kontrol İzni Hakkınız: Evet, kesinlikle yararlanabilirsiniz. "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar" ve "Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik" (Madde 10) uyarınca; hamile çalışanlara hamilelik süresince periyodik kontrolleri için ücretli izin verilir. * Bu izin için amirin "keyfi" bir onay verme yetkisi yoktur; kontrol randevunuzu belgelemeniz yeterlidir.
Farklı bir ilden gelip gitmeniz sizin özel durumunuzdur; ancak bu kontrol izni "ücretli izin" statüsünde olduğu için maaşınızdan kesinti yapılamaz.
2. Doğum İzni Sürelerinin Kaydırılması: Mevzuata göre (657 Sayılı Kanun 4/B maddesi ve ilgili Esaslar); doğumdan önceki ve sonraki süreler 8’er haftadır.
Doğum öncesinden sonrasına aktarma: Sağlık durumunuz uygunsa (doktor raporuyla), doğumdan önceki 5 haftayı doğum sonrasına aktarabilir, doğuma 3 hafta kalana kadar çalışabilirsiniz.
Doğum sonrasından öncesine aktarma: Ancak sorduğunuzun aksine; doğum sonrasındaki 8 haftalık izni doğum öncesine çekme şansınız yoktur. Yani doğum öncesi izne en erken 8 hafta kala (32. haftada) ayrılabilirsiniz. 8 haftadan daha önce izne çıkmak isterseniz bu ancak "Hastalık Raporu" (heyet veya tek hekim) ile mümkün olabilir; doğum izni kapsamında değerlendirilmez.
💡 Bilgi Notu:
Kamu kurumlarında "sözleşmeli personele memur gibi izin verilmez" algısı tamamen yanlıştır. Hele ki hamilelik gibi hassas bir süreçte, periyodik kontroller için zorluk çıkarılması hem yönetmeliğe hem de iş sağlığı kurallarına aykırıdır.
Kurumunuza bir dilekçe vererek, bahsettiğim yönetmeliğin 10. maddesini hatırlatmanızı öneririm. Yol mesafeniz uzun olduğu için kontrol günlerinde tam gün izinli sayılmanız makul olandır. Unutmayın, mevzuat sizi koruyor; amirinizin "olmaz" deme lüksü yok, sadece belge (randevu/vizite kağıdı) isteme hakkı var.