Soru: "15 yaşında bir genci hafif iş statüsünde çalıştırırken izlenmesi gereken prosedür nedir? Sağlık raporu şart mı? Ayrıca, 18 yaş öncesi sigorta girişinin emeklilikte bir avantajı olur mu?"
Yanıtımız:
Değerli okurlarımız, çalışma hayatında 18 yaş altı bireylerin istihdamı çok hassas bir konudur. Yasalarımız bu bireyleri korumak adına "Çocuk İşçi" ve "Genç İşçi" ayrımı yaparak belirli prosedürleri zorunlu kılmıştır.
1. Çocuk İşçi mi, Genç İşçi mi?
4857 sayılı İş Kanunu’na göre aradaki farkı ve çalışma şartlarını şu tabloda netleştirebiliriz:
| Kategori | Yaş Aralığı | Çalışabileceği İşler | Şartlar |
| Çocuk İşçi | 14 yaşını bitirmiş, 15 yaşını doldurmamış. | Bedensel ve zihinsel gelişimine engel olmayacak hafif işler. | İlköğretimini tamamlamış olması şarttır. |
| Genç İşçi | 15 yaşını tamamlamış, 18 yaşını doldurmamış. | Ağır ve tehlikeli olmayan, yönetmelikte izin verilen işler. | Eğitimine engel olmayacak düzenleme yapılmalıdır. |
2. Olmazsa Olmaz Prosedürler
15 yaşındaki bir genci (Genç İşçi) çalıştırmak istiyorsanız şu üç adımı atmanız zorunludur:
Sağlık Raporu (Zorunlu): İşe başlamadan önce mutlaka işe giriş sağlık raporu alınmalıdır. Bu rapor, yapılacak işin gencin bedensel gelişimine uygun olduğunu onaylamalıdır. Ayrıca her 6 ayda bir bu muayene tekrarlanmalıdır.
Veli Onayı: Reşit olmayan bu gencin çalışabilmesi için ebeveyninden veya yasal vasisinden yazılı bir muvafakatname alınması şarttır.
Çalışma Saatleri: Okula devam eden gençler için çalışma süresi; okul saatleri dışındayken günde en fazla 2 saat, haftada 10 saat ile sınırlıdır. Tatil dönemlerinde ise günde en fazla 7 saat, haftada 35 saat olabilir. Gece çalıştırılmaları (20:00 - 06:00) yasaktır.
3. 18 Yaş Altı Sigorta Emekliliğe Yansır mı?
Bu konuda en büyük kafa karışıklığı yaş ve prim günü arasındadır:
Prim Gün Sayısı: 18 yaşından önce ödenen tüm primler, emeklilik için gereken toplam prim gün sayısına eklenir. Yani havuz erkenden dolmaya başlar.
Emeklilik Yaşı: Emeklilik yaşı hesabında baz alınan "Sigorta Başlangıç Tarihi", kural olarak kişinin 18 yaşını doldurduğu tarih kabul edilir.