İş Yerinde Bıyık Bırakmak İşten Çıkarılma Sebebi midir?
Soru: " Merhaba Hüseyin Bey, 8 senedir bir benzin istasyonunda çalışıyorum. İş yerinde bıyık bırakmak istiyorum ama 'yasak' diyorlar. Böyle bir kanun var mı? Bıyık bıraksam işverene işten çıkarma hakkı doğar m
Yanıtımız:
Değerli okurumuz, öncelikle belirtelim ki Türk İş Hukuku’nda doğrudan "İşçi bıyık bırakamaz" veya "Bıyık bırakmak yasaktır" diye bir kanun maddesi bulunmamaktadır. Ancak bu durum, konunun tamamen serbest olduğu anlamına da gelmiyor. Meseleyi üç temel noktada inceleyelim:
1. Kanunda Yazmaz Ama "Yönetmelikte" Yazabilir
İş Kanunu’nda bıyıkla ilgili bir madde yoktur; ancak işverenin "Yönetim Hakkı" vardır. İşveren, işin niteliğine göre (hijyen gerektiren gıda sektörü veya kurumsal temsil gerektiren bankacılık gibi) kılık-kıyafet ve dış görünüş kuralları koyabilir. Ancak bu kuralların işe girişte size bildirilmiş olması veya iş yeri yönetmeliğinde yazılı olması gerekir. Sizin durumunuzda bir imza atmadığınızı belirtmişsiniz, bu sizin için bir avantajdır.
2. "Eşitlik İlkesi" ve Keyfi Yasaklar
Eğer aynı benzin istasyonunda başka bıyıklı çalışanlar varsa veya işveren size bu yasağı "keyfi" olarak dayatıyorsa, bu eşit davranma borcuna aykırılık teşkil eder. Bıyık bırakmak, kişinin "özel yaşamı" ve "kişilik hakları" kapsamındadır. İşverenin bu hakkı kısıtlayabilmesi için, bıyığın yapılan işi engellemesi (örneğin iş güvenliği maskesinin takılmasına engel olması gibi) veya çok haklı bir operasyonel nedeni olması gerekir.
3. İşten Çıkarma Hakkı Doğar mı?
İşveren, sırf bıyık bıraktığınız için sizi işten çıkarırsa bu genellikle "Geçerli Bir Sebep" olarak kabul edilmez. 8 yıllık bir çalışan olduğunuz için kıdem tazminatınız ve iş güvencesi (işe iade davası açma hakkı) haklarınız korunur. Yargıtay’ın bu konuda geçmişte verdiği kararlar, kılık-kıyafet nedeniyle yapılan fesihlerin "ölçülü" olması gerektiğini, doğrudan işten çıkarmanın son çare (ultima ratio) ilkesine aykırı olduğunu vurgulamaktadır.
Özetle: Herhangi bir yazılı kural imzalamadığınız için işverenin size doğrudan "Bıyık bırakamazsın" demesi hukuken zayıf bir zemindedir. Ancak iş barışını korumak adına, bu isteğinizi işverene önceden nezaketle bildirmeniz ve varsa "kurumsal kimlik" hassasiyetlerini anlamaya çalışmanız faydalı olacaktır. Eğer sırf bu yüzden işten çıkarılırsanız, 8 yıllık kıdeminizle tazminat ve işe iade haklarınızın doğması çok muhtemeldir.