SORU: Merhaba, bir ay boyunca sağlık raporu nedeniyle hiç çalışmamış personel, ilgili aydaki genel tatil ücretini alır mı?
Bu sorunun kısa ve net cevabı: Hayır, kural olarak işverenden ayrıca bir genel tatil ücreti alamaz.
Durumun hukuki mantığını anlamak için detaya inmek gerekir. İşte adım adım nedenleri:
1. İş Sözleşmesinin Askıda Olması Durumu Bir çalışan sağlık raporu aldığında (istirahatli olduğunda), iş sözleşmesi teknik olarak "askıda" kabul edilir. Bu dönemde çalışan temel borcu olan "iş görme edimini" yerine getiremez. İş görme edimi yerine getirilmediği için de, kural olarak işverenin buna karşılık gelen ücret ödeme yükümlülüğü (o günler için) doğmaz.
2. Gelir Kaybını SGK Karşılar Raporlu olunan dönemde çalışanın ücret kaybı yaşamaması için sosyal güvenlik sistemi devreye girer. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), gerekli şartlar sağlanıyorsa çalışana "Geçici İş Göremezlik Ödeneği" (rapor parası) öder. Bu ödeme, raporun kapsadığı günleri (hafta sonları ve araya giren genel tatil günleri dahil) kapsar.
3. Mükerrer Yararlanma Olmaz Genel tatil ücreti (örneğin bayram günü ücreti), çalışanın o gün çalışmamasına rağmen kanunen çalışmış gibi hak ettiği bir ücrettir. Ancak çalışan o gün zaten "raporlu" statüsündedir ve çalışamadığı o günün karşılığını SGK'dan ödenek olarak almaktadır. İşverenin, SGK tarafından ödeneği verilen bir gün için ayrıca "genel tatil ücreti" adı altında ikinci bir ödeme yapma yasal zorunluluğu yoktur. Hukuk sistemimiz bu durumda mükerrer (çift) yararlanmayı öngörmez.
Özetle: Çalışan o ayın tamamında veya bir kısmında raporluysa, raporlu olduğu günlere denk gelen genel tatiller için ücretini işverenden değil, geçici iş göremezlik ödeneği kapsamında SGK'dan alır.
Çok Önemli Bir İstisna! (Sözleşme Serbestisi) Yukarıda anlattığımız durum yasal asgari kuraldır. İş Hukuku'nda "işçi lehine yorum" ilkesi gereği; eğer işyeri ile çalışan arasında yapılan bireysel iş sözleşmesinde veya sendikalı işyerlerindeki Toplu İş Sözleşmesi'nde (TİS) aksi bir madde varsa durum değişir.
Örneğin sözleşmede, "Çalışan raporlu olsa dahi genel tatil günlerinde ücreti işveren tarafından tam ödenir" gibi açık bir hüküm varsa veya işyeri uygulaması bu yöndeyse, işveren ödemeyi yapmak zorundadır. Böyle bir özel düzenleme yoksa, genel kural geçerlidir ve işveren ödeme yapmaz.