Soru: "Yaklaşık 2 yıldır bir firmada çalışıyorum. Günde 12 saat mesai yapmama rağmen sigortam 'part-time' (kısmi süreli) gösteriliyor ve maaşım resmiyette çok düşük yatıyor. Askerlik nedeniyle ayrılacağım. Elimde gerçek maaşımı gösteren mühürlü bir kağıt var. Bu kağıt haklarımı almama yeter mi?"
Cevap: Bu vaka, iş hayatında sıkça gördüğümüz "kayıt dışı istihdamın kılıfı" olan bir durumdur. Ancak elinizdeki o mühürlü kağıt, işverenin kendi kalesine attığı bir goldür.
1. Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Hakkı 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılan işçi, en az 1 yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Yani askerlik belgenizi işverene sunduğunuz an tazminat hakkınız doğar.
2. O "Mühürlü Kağıt" Neyi Değiştirir? (Hukuki Zafer) İşveren sizi SGK’ya "part-time" ve düşük maaşla bildirerek hem vergi kaçırmış hem de tazminat yükünü azaltmaya çalışmıştır. Ancak elinizdeki mühürlü/imzalı belge:
Kesin Delil Başlangıcıdır: Mahkeme huzurunda "Benim gerçek maaşım budur" demenizin en güçlü kanıtıdır.
Hizmet Tespit Davası: Bu belgeyle, eksik yatırılan sigorta primlerinizin tamamlanması için dava açabilir ve geriye dönük tüm haklarınızı "gerçek maaşınız" üzerinden alabilirsiniz.
Kıdem Tazminatı Hesabı: Tazminatınız 250 TL (veya bugünün parasıyla asgari ücret) üzerinden değil, o kağıtta yazan gerçek brüt kazancınız üzerinden hesaplanır.
3. 12 Saat Çalışma ve Fazla Mesai Günde 12 saat çalışmak, haftalık 45 saatlik yasal sınırı fazlasıyla aşmaktadır. Elinizdeki belge gerçek maaşınızı kanıtlıyorsa, bu yüksek rakam üzerinden geriye dönük fazla mesai ücretlerinizi de talep etme hakkınız vardır.
⚠️ UYARI NOTU:
İşverenlerin "Resmiyette az gösterelim, elden fazla verelim" teklifi işçinin geleceğini çalmaktır. Ancak bu vakada olduğu gibi, işverenden alınan ıslak imzalı maaş dökümleri, bordrolar veya mühürlü yazılar; yargılama aşamasında işverenin SGK kayıtlarını çürüten en önemli delildir. İşçiler, gerçek kazançlarını belgeleyen her türlü yazışmayı (e-posta, mühürlü pusula vb.) mutlaka saklamalıdır.