SORU: "7,5 yıldır özel bir şirkette çalışıyorum. İş değişikliği teklif ettiler, kabul etmeyince kıdem tazminatımı verip ihbar süresiyle işten çıkaracaklarını (fesih) yazdılar. Ancak geriye dönük resmi tatil ücretlerimi, fazla mesailerimi vermiyorlar. Ayrıca 7,5 yıl boyunca yıllık izinlerimi hep 12 iş günü olarak kullandırdılar. Dava açarsam bunları alabilir miyim, hesaplama nasıl yapılır?"
YANIT:
1. Görev Değişikliği ve Fesih: İşveren, çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği (iş değişikliği gibi) tek taraflı yapamaz. Siz kabul etmediğiniz için işverenin sözleşmeyi feshetmesi, aslında sizin için "Kıdem ve İhbar Tazminatı" hakkını doğurur. İşverenin ihbar süresi tanıması, tazminat borcundan kurtulacağı anlamına gelmez.
2. Eksik Yıllık İzin Hakkı (Büyük Hata): İş Kanunu Madde 53 çok nettir. 5 yıldan fazla kıdemi olan işçinin yıllık izni 20 iş gününden az olamaz. Sizin 7,5 yıllık kıdeminiz varken size 12 gün kullandırmak kanuna aykırıdır. Dava açıldığında, 5. yıldan sonraki her yıl için eksik kalan (20-12= 8 gün) tüm günlerinizin ücreti, işten ayrılış anındaki son brüt maaşınız üzerinden hesaplanıp size ödenir.
3. Mesai ve Bayram Ücretleri: Geriye dönük 5 yıllık zaman aşımı süresi içinde kalan tüm;
Fazla mesailer (Haftalık 45 saati aşan her saat %50 zamlı),
Resmi tatil çalışmaları (Çalışılan her gün için +1 tam yevmiye), ispatlandığı takdirde kuruşu kuruşuna alınır.
4. Hesaplama Nasıl Yapılır? Hesaplamalar "Brüt Ücret" üzerinden yapılır. Bilirkişi; bordroları, puantaj kayıtlarını ve en önemlisi sizin göstereceğiniz tanık beyanlarını esas alır. Bordroda "mesai yoktur" yazsa bile, siz fiilen mesai yaptığınızı tanıkla ispatlayabilirsiniz.