SORU: Fiilen kimya iş kolunda çalışmamıza rağmen metal iş kolunda gösteriliyoruz ve bu nedenle sendikaya üye olamıyoruz. Hukuki haklarımız nelerdir?
YANIT:
İşverenin iş kolunu gerçeğe aykırı bildirmesi, 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun temel ilkelerine aykırı bir idari işlemdir. Bu durum, işçinin anayasal örgütlenme hakkını doğrudan engellemektedir.
1. Sendikal Üyelik ve Yetki Uyuşmazlığı 6356 Sayılı Kanun gereği işçiler, sadece çalıştıkları iş yerinin girdiği iş kolunda kurulu bir sendikaya üye olabilirler. İşverenin iş kolunu metal göstermesi, kimya sendikasına üye olmanızı sistem üzerinden engeller veya üye olsanız dahi sendikanın o iş yerinde "toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi" almasını imkansız kılar. Bu, sendikasızlaştırma stratejisidir.
2. İş Kolunun Tespiti ve Bakanlık Denetimi Bu usulsüzlüğe karşı atılacak ilk hukuki adım; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na "İş Kolu Tespiti" talebinde bulunmaktır. Bakanlık müfettişleri iş yerinde fiili inceleme yapar (üretilen madde, kullanılan hammadde vb.) ve asıl işin kimya olduğunu tescil ederse, iş kolu resmi olarak değiştirilir. Bu kararın ardından geriye dönük hak kayıpları da dava konusu edilebilir.
3. İş Sözleşmesinin Haklı Nedenle Feshi Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca, işçinin çalışma koşullarının (sendikalaşma hakkı dahil) işveren tarafından yanıltıcı beyanlarla kısıtlanması, 4857 Sayılı İş Kanunu Md. 24/II kapsamında "Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Aykırılık" teşkil eder.
İşçi, iş kolunun yanlış bildirilmesi suretiyle sendikal haklarından mahrum bırakıldığını noter ihtarnamesi ile bildirerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
Bu durumda işçi, kıdem tazminatına hak kazanır.
HUKUKİ YOL HARİTASI
Tespit: E-devlet üzerinden iş yerinizin NACE kodunu ve bağlı olduğunuz iş kolunu teyit edin.
Şikayet: Bakanlık Bölge Müdürlüğü'ne yazılı başvuru yaparak iş kolu tespiti isteyin.
Sendikal Başvuru: Üye olmak istediğiniz Kimya İş Sendikası'na durumu bildirerek, sendikanın hukuk birimi aracılığıyla "İş Kolu Tespit Davası" açılmasını talep edin.