Soru: "Merhaba, 4,5 yıldır özel bir kuruluşta ücretli olarak çalışmaktayım. Bu süre içerisinde yazılı bir sözleşmem olmadı. Geçtiğimiz günlerde işverenimiz tarafından hazırlanan bir sözleşmeyi (süresiz) bizlere imzalatmak istediler. Sözleşmede daha önce hiç uygulamada olmayan aleyhimize birkaç madde olduğundan söz konusu sözleşmeyi imzalamadım. Size sorum şu; Bu sözleşmeyi imzalamadığım için işveren tazminatsız olarak beni işten çıkarabilir mi? Söz konusu sözleşmeyi bu hali ile imzalamak zorunda mıyım?
Cevap :
İmzalamak Zorunda Değilsiniz Hukuken, 4,5 yıldır yazılı bir metin olmasa bile sizinle işveren arasında bir "belirsiz süreli iş sözleşmesi" zaten kurulmuş durumdadır. İşverenin yeni hazırladığı metin, mevcut çalışma koşullarınızda "esaslı bir değişiklik" anlamına gelir. İş Kanunu m. 22 uyarınca; çalışma koşullarında yapılan değişiklikler ancak işçiye yazılı olarak bildirildiği takdirde hüküm ifade eder. İşçi olarak bu değişikliği 6 iş günü içinde kabul etmediğiniz sürece, bu yeni maddeler sizi bağlamaz ve eski şartlarla çalışmaya devam edersiniz.
Sonuç olarak: İşverenin hazırladığı metni bu haliyle imzalamak zorunda değilsiniz. İmza atmadığınız için iş akdiniz feshedilirse, yasal haklarınızı (tazminat vb.) yargı yoluyla çok rahat bir şekilde alabilirsiniz.
Tazminatsız İşten Çıkarılma Riski Yoktur İşverenin sunduğu, çalışma koşullarını ağırlaştıran yeni bir sözleşmeyi imzalamamak, iş kanunu açısından işverene "haklı nedenle derhal fesih" (tazminatsız kovma) yetkisi vermez. İşveren bu nedenle sizi işten çıkarırsa, 4,5 yıllık kıdeminiz karşılığında kıdem ve ihbar tazminatınızı ödemek zorundadır. Ayrıca, işyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışıyorsa, feshin geçerli bir sebebe dayanmadığı gerekçesiyle "işe iade davası" açma hakkınız saklıdır.
Çalışma hayatında en sık karşılaşılan "dayatmalardan" biri olan bu durumda, işçinin hakları 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. maddesi ile koruma altındadır.