Soru: "2 yılı aşkın bir süredir bir firmada kadrolu personel olarak çalışmaktayım. Çalıştığım birim lav edildi ve taşerona verildi. Kıdem tazminatımız, ihbar vs. her şey ödeniyor; hatta taşeron firmada devam edeceğimiz söylendi ama firmanın ana kadrosundan ayrılmak istemiyorum. Bu bana verilmiş bir hak sonuçta. İşe iade davası açsam sonuç ne olur? Mahkeme lehime sonuçlanıp devam edebilme durumum var mı?
Cevap:
Çalıştığınız birimin kapatılarak bir alt işverene (taşerona) devredilmesi, hukukumuzda "İşyeri Devri" veya "İşletmesel Karar" çerçevesinde değerlendirilir. Durumunuzu iki kritik başlıkta inceleyelim:
1. İşyeri Devri ve Hakların Korunması (İş Kanunu m. 6) İş Kanunu'nun 6. maddesine göre; işyerinin bir bölümü başka bir işverene devredildiğinde, mevcut iş sözleşmeleri tüm hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. İşveren size tazminatlarınızı ödeyip "taşeronda devam et" diyorsa, aslında iş akdinizi feshedip yeni bir süreç başlatmak istiyor demektir.
Ancak; sadece işyeri devri, işveren için haklı bir fesih nedeni değildir. * Eğer ana işveren, birimi kapatıp işi taşerona vermeyi "işletmesel bir gereklilik" (verimlilik, maliyet düşürme vb.) olarak sunuyorsa, bu feshin "geçerli" olduğunu kanıtlamak zorundadır.
2. İşe İade Davası Açarsanız Ne Olur? İşe iade davasında mahkeme şuna bakar: "Bu birim gerçekten lav edilmeli miydi?" ve "İşçi, işletme içinde başka bir bölümde değerlendirilemez miydi? (Feshin son çare olması ilkesi)".
Risk Şudur: Eğer işveren, birimin kapatılmasının ekonomik ve teknik bir zorunluluk olduğunu ispatlarsa ve size kıdem/ihbar tazminatınızı tam ödemişse, mahkeme feshin "geçerli nedene" dayandığına hükmedebilir. Bu durumda işe iade talebiniz reddedilir.
Kritik Detay: Eğer taşeron firmanın yaptığı iş, asıl işverenin asıl işinin bir parçasıysa ve bu devir muvazaalı (danışıklı/hülleli) ise, yani sadece kağıt üzerinde bir taşeronlaşma varsa; mahkeme taşeron ilişkisinin geçersizliğine ve sizin başından beri asıl işverenin işçisi olduğunuza karar verebilir.
Sonuç olarak: Tazminatlarınızı alıp taşerona geçmek, ana kadrodaki haklarınızdan (ve belki de toplu iş sözleşmesi haklarından) vazgeçmeniz anlamına gelebilir. İşe iade davası açmak bir haktır; ancak mahkemenin sizi "ana kadroya geri döndürmesi" için, yapılan devrin muvazaalı olduğunu veya işverenin sizi başka bir birimde çalıştırma imkanı varken bunu yapmadığını (feshin son çare olması ilkesine aykırılık) ispatlamanız gerekir.