Soru: Kalp kapakçığımda kalınlaşma var. Çalıştığım yer vardiyalı ancak sağlık durumum nedeniyle sabit vardiya talebinde bulunabilir miyim?
1. İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında İşverenin Yükümlülüğü
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işveren, çalışanların sağlığını korumakla yükümlüdür. İşçinin mevcut bir hastalığı, yaptığı işin niteliği (örneğin gece çalışması veya ağır vardiya düzeni) nedeniyle kötüleşme riski taşıyorsa, işveren "gerekli önlemleri" almak zorundadır.
2. "Vardiya Değişikliği" İçin İlk Adım: Sağlık Raporu
Çalışanımızın sadece "hastayım" demesi hukuken yeterli değildir. Sabit vardiyaya geçiş talebinin temel taşı "Heyet Raporu" veya en azından uzman bir kardiyologdan alınacak "Gece çalışması veya vardiya değişimi sağlığı açısından risklidir" ibareli bir sağlık raporudur.
İşyeri Hekimi: Alınan bu rapor işyeri hekimine sunulmalıdır. İşyeri hekimi, bu raporu onaylayarak işçinin sağlığına uygun bir iş organizasyonu yapılmasını işverene tavsiye eder.
3. İşverenin "Sabit Vardiya" Uygulaması Varsa Durum Daha Kolay
Soruda belirtilen "belirli raporlarla sabit çalışanlar bulunmakta" ifadesi çok kritiktir. Bu durum, işyerinde sabit vardiya uygulamasının fiziki ve organizasyonel olarak mümkün olduğunu kanıtlar. İşveren, benzer sağlık sorunları olan diğer çalışanlara bu hakkı tanıyıp, kalp sorunu olan çalışanımıza tanımazsa Eşit Davranma Borcuna aykırı hareket etmiş olur.
4. Talep Reddedilirse Ne Olur?
Eğer sağlık raporuna rağmen işveren "Hayır, vardiyalı devam edeceksin" derse;
Haklı Fesih: Çalışan, sağlığının bozulma riskine dayanarak iş sözleşmesini İş Kanunu 24/I-a (Sağlık Sebepleri) maddesi uyarınca haklı nedenle feshedip kıdem tazminatını talep edebilir.
İşe İade ve Ayrımcılık: Eğer işçi bu nedenle işten çıkarılırsa, sağlık durumuna dayalı bir ayrımcılık yapıldığı gerekçesiyle yasal yollara başvurabilir.
Netice: Kalp kapakçığı kalınlaşması ciddiye alınması gereken bir durumdur; uykusuzluk, stres ve vardiya düzensizliği kalbi doğrudan yorar.
Çalışanımıza tavsiyemiz:
Kardiyoloji uzmanından durumunu belirten net bir rapor almalı. Bu raporu ekleyerek işverene yazılı (mümkünse noter veya iadeli taahhütlü) bir "Vardiya Düzenlemesi Talep Dilekçesi" vermeli. İşyerinde mevcut olan "sabit vardiyalı çalışanlar" örneğini dilekçesinde emsal göstermeli.