Karar Künyesi:
Yargı Yeri: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2024/9660
Karar No: 2024/14681
Tarihi: 06.11.2024
İlgili Kanun: 5953 Sayılı Basın İş Kanunu (Madde 21 ve 29)
Karar Özeti:
Dava, iş sözleşmesi feshedilen bir gazetecinin, kullandırılmayan yıllık izinlerinin ücretinin hesaplanmasına ilişkindir. Temel uyuşmazlık şudur: İzin ücreti "dönem ücreti" üzerinden mi yoksa "son ücret" üzerinden mi hesaplanmalı? Ayrıca, 5953 sayılı Kanun'un 29. maddesindeki "iki kat ödeme" kuralı her durumda uygulanır mı?
Yargıtay özetle demiştir ki:
Gazeteci çalışırken izin talep etmesine rağmen izin kullandırılmadığını ispatlarsa, izin ücreti 2 kat olarak hesaplanır. Eğer çalışırken böyle bir talep yoksa ve izin hakkı fesihle birlikte ücrete dönüşmüşse, 2 kat kuralı uygulanmaz; ancak hesaplama son ücret üzerinden yapılır. Kararın sonuç kısmında Yargıtay, yerel mahkemenin ve bilirkişinin yaptığı iki kritik hataya parmak basmıştır:
1. "İki Kat" Ödeme Şartı: Talep ve İspat
Yargıtay, Basın İş Kanunu Madde 29'daki "iki kat ödeme" yaptırımının, işverenin işçiye kasten izin vermemesi durumunda devreye gireceğini belirtiyor. Gazeteci, çalışırken izin istediğini ama reddedildiğini ispatlayamazsa, fesih sonrası bu alacağını 2 kat olarak isteyemez. Bu olayda gazeteci ispatlayamadığı için "iki kat" talebi reddedilmiştir.
2. Hesaplama Yöntemi: "Dönem Ücreti" mi, "Son Ücret" mi?
Bilirkişi, izinleri o izinlerin hak edildiği yıllardaki (geçmişteki) ücretler üzerinden hesaplamış. Yargıtay bunu kesin bir dille bozmuştur.
Yıllık izin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki en son ücret üzerinden hesaplanmalıdır. Çünkü izin hakkı, fesih anında "alacak" niteliği kazanır. Geçmiş yılların düşük ücretleri üzerinden hesaplama yapmak, gazetecinin enflasyon ve ücret artışları karşısında ezilmesine neden olur.