Karar Özeti : T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ölümün sosyal güvenlik açısından tipik bir risk olduğunu ve bu riskin hak sahiplerince değerlendirilmesinde ölüm aylığı bağlanmasında aranan koşulların nasıl tespit edileceğini ayrıntılı şekilde ele aldı. Karara göre, sadece “hak sahibi olmak” ölüm aylığına bağlanmak için yeterli değil; hem sigortalı hem hak sahibine ilişkin özel koşulların gerçekleşmesi gerekiyor. Ayrıca karar, aynı kişi üzerinden çift aylık bağlanamayacağını da ortaya koydu.
Karar Künyesi
-
Yargı Yeri: T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU
-
Esas No: 2024/10‑334
-
Karar No: 2025/649
-
Karar Tarihi: 22.10.2025
-
İlgili Kanun/Madde: 5510 S. SSGSK / 34 ve 54 vd.
-
Niteliği: Bağlayıcı Yargı Kararı
Kararın Hukuki Değerlendirmesi
Yargıtay’ın kararında şu temel ilkeler yer aldı:
🔹 Ölüm sosyal güvenlik riskidir:
Ölüm, gerçekleşeceği tarih bilinmeyen ancak her sigortalının karşılaşabileceği tipik bir sosyal risk olarak tanımlandı. Bu nedenle sosyal güvenlik sisteminde hak sahiplerini korumaya yönelik düzenlemeler bulunur.
🔹 Sadece hak sahibi olmak yetmez:
Hak sahibinin varlığı tek başına ölüm aylığı almaya yetmez. Ölüm aylığı için, sigortalının ölüm tarihinde yürürlükteki mevzuata göre sigortalı sayılması ve belirli prim/gün şartlarını sağlaması gerekir.
🔹 Koşulların değerlendirilme zamanı:
Sigortalıya ilişkin koşullar sigortalının ölüm tarihinde, hak sahibine ilişkin koşullar ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükteki mevzuata göre değerlendirilmelidir.
🔹 Çift aylık bağlanamaz:
Somut olayda davacı, eşinin ölümüne dayalı aylık alırken babasından da ölüm aylığı talep etmişti. Mahkeme, eşinden ve babasından ayrı ayrı aylık bağlanmasının mümkün olmadığını, yani aynı kişiye çift aylık bağlanamayacağını hüküm altına aldı.
Uygulama ve Yorum
Bu karar, sosyal güvenlik hukukunda ölüm aylığına bağlanma şartlarını net bir şekilde ortaya koyması açısından önem taşır:
-
Ölüm aylığı bağlanırken sadece hak sahibi niteliklerinin varlığı değil, sigortalı ve hak sahibine ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı titizlikle incelenir.
-
Ölüm tarihindeki mevzuat ve prim/gün şartları esas alınır.
-
Birden fazla sigortalıdan dolayı aynı kişi adına çift aylık bağlanamaz — bu, sosyal güvenlik sisteminin amaç ve bütçe dengesi açısından da kabul görmeyen bir durumdur.
Ne Anlama Geliyor?
Bu Yargıtay kararıyla şunlar netleşti:
📍 Ölüm aylığı, sosyal güvenlik sisteminde hak sahiplerini ekonomik kayıplara karşı koruyan bir haktır.
📍 Hak sahibi olmak tek başına yeterli değildir; mevzuattaki şartların ayrı ayrı gerçekleşmesi aranır.
📍 Birden fazla sigortalıdan dolayı iki farklı ölüm aylığı bağlanamaz.
Bu karar, ölüm aylığı taleplerinin değerlendirilmesinde ölçütlerin nasıl uygulanacağını netleştirerek emsal niteliği taşıyor.
👉 Kaynak: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı – “Ölümün Sosyal Bir Risk Olduğu” (Esas 2024/10‑334, Karar 2025/649)