Soru: "Merhaba. İşyerimizde mesai saatlerine uymayan, sabahları işe geç gelen bir çalışanımız var. Bu durumu gerekçe göstererek kendisini tazminatsız (haklı nedenle) işten çıkartabilir miyim?"
Cevap: Bu soruya doğrudan "Evet" demek mümkün değildir. Konuyu güncel yargı pratikleri ve dürüstlük kuralı çerçevesinde analiz edelim:
1. Haklı Neden mi, Geçerli Neden mi?
İşçinin mesaiye geç kalması genellikle bir "disiplin" sorunudur ve Yargıtay tarafından "geçerli neden" olarak kabul edilir. Yani işçiyi çıkarabilirsiniz ancak kıdem ve ihbar tazminatını ödemeniz gerekir. Tazminatsız (haklı nedenle) fesih için işçinin bu davranışı bir "direniş" haline getirmesi ve işi aksatma kastıyla hareket etmesi gerekir ki bunun ispatı oldukça zordur.
2. Mücbir Sebep ve Haklı Mazeret Kontrolü
Fesih aşamasına gelmeden önce mutlaka şu soruların yanıtı aranmalıdır:
İşçinin geç kalma sebebi nedir? Evde hasta bir çocuk, bakıma muhtaç bir eş veya kendisinin ani gelişen bir sağlık sorunu mu var?
İşçinin kontrolü dışındaki mücbir sebepler (toplu taşıma arızaları, olağanüstü trafik, doğal afet vb.) söz konusu mu?
Unutulmamalıdır ki; haklı bir mazereti olan işçiye, sırf saate uymadı diye yaptırım uygulamak "Dürüstlük Kuralı"na ve "Feshin Son Çare Olması" ilkesine aykırıdır.
3. İzlenmesi Gereken Hukuki Silsile
Tazminatsız veya tazminatlı bir fesih düşünülüyorsa şu adımlar atlanmamalıdır:
Durum tutanakla tespit edilmeli.
İşçiden mutlaka yazılı savunma istenmeli (Burada mazereti sorgulanmalı).
Eğer mazeretsiz bir süreklilik varsa yazılı ihtar verilmeli.
İşçinin geçmiş sicili ve işyerindeki kıdemi mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.