Soru: Ben uzun yıllar 2. ve 3. lig takımlarında profesyonel futbol oynadım ve futbolu bıraktım. Ticarete atıldım, şirket kurunca Bağ-Kur’lu oldum. Futbol oynadığım yılların SSK’ya tabi olması gerekmiyor muydu? O yıllarda önemsememiştim ama emeklilik yaklaştığı için şimdi ne yapmam gerektiğini bilmiyorum. Yardımcı olabilir misiniz?
Cevap: Değerli okurum, profesyonel futbolculuk aslında hukuki tanımıyla "özel bir hizmet akdi"dir. Yani yeşil sahalarda ter döktüğünüz o yıllarda, kulübünüzün sizi 4/a (SSK) kapsamında sigortalı yapması yasal bir zorunluluktu. Ancak alt liglerde bu durum bazen ihmal edilebiliyor veya eksik bildirilebiliyor.
Şu an Bağ-Kur’lu olmanız geçmişteki SSK haklarınızı öldürmez, ancak emeklilik hesabınızda bu süreci doğru yönetmeniz gerekir. İşte izlemeniz gereken yol haritası:
1. E-Devlet Üzerinden "Tescil" Kontrolü
İlk yapmanız gereken şey, o yıllara ait bir sigorta girişinizin olup olmadığını kontrol etmektir. Eğer giriş yapılmış ama prim günleri eksikse işimiz daha kolaydır. Hiç giriş yapılmadıysa süreç daha teknik bir hal alır.
2. Hizmet Tespit Davası ve Hak Düşürücü Süre
Eğer kulübünüz sizi hiç sigortalı yapmadıysa, normal şartlarda Hizmet Tespit Davası açma hakkınız bulunur. Sosyal güvenlik hukukunda bu davalar için genellikle 5 yıllık bir hak düşürücü süre öngörülmüştür. Ancak bu süre her durumda sizin önünüzü kesmez.
3. Zaman Aşımını Aşan İstisnalar
Eğer o dönemde kulüp tarafından sigorta girişiniz yapılmış ama primleriniz yatırılmamışsa (yani sistemde "bordrolu" ama "primsiz" görünüyorsanız), 5 yıllık süre sınırlaması uygulanmaz. Bu durumda eksik günlerinizi her zaman talep edebilirsiniz.
Hüseyin İrfan Fırat'tan Önemli Not: Sosyal güvenlik hakkı anayasal (Madde 60) ve vazgeçilemez bir haktır. Her ne kadar uygulamada bazı süre kısıtlamaları önümüze çıksa da; elinizde o döneme ait imzalı ücret bordroları, kulüp sözleşmeleri veya federasyon kayıtları varsa, bu hakların peşine düşmekten çekinmeyin. Bir günlük bir bildirim dahi, tüm o yılları kazanmanızın anahtarı olabilir.
Özetle tavsiyem: Öncelikle o dönemdeki kulüp sözleşmelerinizi ve varsa lisans kayıtlarınızı arşivden çıkarın. Sigorta girişiniz yapılmışsa, eksik primler için SGK’ya başvurarak inceleme isteyin. Hak arama yolculuğunda ilk adım, hakkın ne olduğunu doğru öğrenmektir.
