Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararına göre;
şe iade sonrası en çok 4 aylık boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar, işçi çalışıyormuş gibi hesaplanmalıdır. Bu kapsamda, para ile ölçülebilen tüm haklar (ikramiye, gıda yardımı, yol yardımı, yakacak, servis vb.) kural olarak hesaplamaya dahil edilir.
Ancak;
fazla çalışma,
hafta tatili,
genel tatil ücreti,
satış primi gibi
fiili çalışmaya bağlı ödemeler boşta geçen süre hesabına dahil edilmez. Ayrıca Yargıtay, bilirkişinin son bordrodaki tüm ek ödemeleri aynen esas almasını hatalı bulmuş; özellikle fiili çalışmaya bağlı primlerin dışlanması gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak: Boşta geçen süre ücreti hesaplanırken temel ölçüt: “hak kazanımı – fiili çalışma ayrımı”dır.
Karar Künyesi:
Mahkeme: Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
Esas No: 2016/27290
Karar No: 2020/1037
Karar Tarihi: 22.01.2020
İlgili Kanun: 4857 sayılı İş Kanunu m.21
KARARIN DETAYLI DEĞERLENDİRMESİ:
Bu karar, boşta geçen süre ücretinin hesaplanmasında üç temel kuralı netleştirmektedir:
1. “Çalışıyormuş gibi” ilkesi
Yargıtay’a göre:
Boşta geçen süre, gerçek bir bekleme süresi değil varsayılan bir çalışma süresidir
Bu nedenle hesaplama: fesih sonrası dönem dikkate alınarak işçi çalışmaya devam ediyormuş gibi yapılır
2. “Diğer haklar” kavramının kapsamı
Karar, uygulamada en çok tartışılan alanı netleştiriyor:
“Diğer haklar” yalnızca ücret değildir
✔ dahil olanlar:
ikramiye
sosyal yardımlar
para ile ölçülebilen menfaatler
Bu yönüyle karar, geniş yorum ilkesini kabul etmektedir.
3. Kritik sınır: Fiili çalışmaya bağlılık
Kararın en önemli katkısı burada: Her para ödemesi dahil değildir Eğer bir hak: çalışmaya bağlıysa
performansa bağlıysa boşta geçen süre hesabına girmez (Örnek: fazla mesai prim )
Bu yaklaşım, uygulamada sık yapılan “bordrodaki tüm kalemleri ekleme” hatasını ortadan kaldırmaktadır.
UYGULAMAYA YANSIMA:
Bu kararın sahadaki karşılığı çok net:
Son bordroyu aynen al → HATALI
Tüm ödemeleri dahil et → HATALI
SONUÇ:
Bu kararla birlikte Yargıtay’ın yaklaşımı şu şekilde özetlenebilir: Boşta geçen süre ücreti çalışılmış gibi hesaplanır para ile ölçülebilen hakları kapsar ancak fiili çalışmaya bağlı ödemeleri dışlar,
Ana formül:
Hak kazanılan dahil, çalışmaya bağlı olan hariç