Soru: İşten çıkarılırken tazminatımızın bir kısmı peşin, kalanı 3 taksit olacak şekilde ibraname imzaladık. Ancak ilk taksit ödenmedi, ikincisinin de vakti geliyor. Bu durumda ibraname geçerli midir? Toplu ya da bireysel ne yapabiliriz?
Çalışma hayatında işverenlerin nakit akışını gerekçe göstererek sunduğu "taksitli ödeme" teklifleri, işçi için riskli görünse de hukuk burada işçiye çok güçlü kozlar tanır. İşte bu durumdaki haklarınız:
1. Vade Kaydı: Alacağın Tamamı "Hemen" Ödenebilir Hale Gelir!
Taksitli ödeme planlarında en hayati kural şudur: Eğer taksitlerden biri bile zamanında ödenmezse, işverene tanınan 'vade' imkanı kendiliğinden ortadan kalkar. Bu durumda işçinin diğer taksitleri bekleme zorunluluğu yoktur; tazminat alacağının tamamı o an itibarıyla "muaccel" (derhal ödenmesi gereken borç) hale gelir. İlk taksit aksadığı an, kalan tüm bakiyeyi tek seferde talep edebilirsiniz.
2. İbraname Geçerliliğini Yitirir
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (Md. 420) uyarınca, bir ibranamenin geçerli sayılması için borcun tam ve eksiksiz ödenmiş olması şarttır. Ödeme planı aksadığı anda o ibraname "borcu bitiren belge" vasfını kaybeder; sadece yapılan o ilk peşin ödemenin "makbuzu" hükmüne dönüşür. İşveren "ibraname aldım, borcum bitti" diyemez.
3. Mevduata Uygulanan En Yüksek Faiz İşler
Kıdem tazminatı gecikmelerinde sıradan yasal faiz değil, kanun gereği "mevduata uygulanan en yüksek faiz" işletilir. Taksit takvimine uyulmadığı andan itibaren, bakiye tutarın tamamı bu yüksek oran üzerinden hesaplanmaya başlar.
4. İzlenecek Yol Haritası
İhtarname Çekin: Noter vasıtasıyla işverene bir ihtar çekilerek; taksit aksadığı için vade kaydının düştüğü, alacağın tamamının muaccel hale geldiği ve en yüksek mevduat faiziyle derhal ödenmesi gerektiği bildirilmelidir.
Arabuluculuk ve Dava: Alacağın tamamı üzerinden zorunlu arabuluculuk süreci başlatılmalıdır. Toplu çıkarılan işçilerin birlikte (aynı avukat veya dayanışma ile) hareket etmesi, işveren üzerindeki hukuki baskıyı artıracaktır.
Özetle: İmzalanan ibraname, ödeme planına sadık kalınmadığı sürece işvereni korumaz. İlk taksit ödenmediği an, masadaki tüm rakam "şimdi ve hemen" ödenebilir borca dönüşür.