1. ABD’de Göçmen İşçilere Yönelik Baskınlar ve Los Angeles Protestoları
Haftanın en dikkat çekici emek gelişmesi ABD’nin Los Angeles kentinde göçmen işçilere yönelik düzenlenen ICE baskınları oldu. Baskınların ardından özellikle hizmet, lojistik ve gıda sektörlerinde çalışan göçmen emekçilerin katıldığı protestolar büyüdü. California Valisi Gavin Newsom, federal müdahaleye karşı sert açıklamalar yaptı; Trump yönetimi ise güvenlik gerekçesiyle Ulusal Muhafızları devreye soktu.
Neden önemli?
ABD ekonomisinde tarım, restoran, depo ve lojistik sektörleri büyük ölçüde göçmen emeğine dayanıyor.
Baskınlar sonrası bazı bölgelerde iş gücü eksikliği ve vardiya aksaklıkları yaşandığı bildirildi.
Sendikalar ve göçmen hakları örgütleri, operasyonların çalışma yaşamını istikrarsızlaştırdığını savunuyor.
Bu gelişme, “göçmen emeği olmadan küresel kapitalizm döner mi?” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
2. Avrupa’da Savunma Sanayii İstihdamı Büyüyor
Rusya-Ukrayna savaşının uzamasıyla birlikte Avrupa savunma sanayiinde üretim ve istihdam artışı hız kazandı. Özellikle Almanya, Fransa ve Polonya’da mühimmat ve savunma üretim tesislerinde yeni işe alımlar gündeme geldi. Avrupa Komisyonu’nun savunma harcamalarını artırma planı, metal ve makine sanayiindeki sendikalar tarafından hem fırsat hem risk olarak değerlendiriliyor. Bir yandan yeni istihdam yaratılıyor, diğer yandan sosyal harcamaların savunmaya kaydırılması eleştiriliyor.
Emek açısından anlamı ne?
Metal işkolunda yeni istihdam alanları açılıyor.
Nitelikli işgücü açığı nedeniyle ücret pazarlıkları güçleniyor.
Ancak kamu bütçelerinin savunmaya yönelmesi sosyal devlet harcamaları açısından tartışma yaratıyor.
3. Otomotiv Sektöründe Elektrikli Dönüşüm ve İşten Çıkarmalar
Hafta boyunca Avrupa otomotiv sektöründe elektrikli araç dönüşümünün istihdam üzerindeki etkileri yeniden tartışıldı. Volkswagen, Stellantis ve Renault gibi büyük üreticilerin verimlilik baskısı ve dönüşüm maliyetleri nedeniyle bazı tesislerde personel azaltımı veya yeniden yapılandırma planları gündeme geldi. Avrupa’daki otomotiv sendikaları, elektrikli araç dönüşümünün “adil geçiş” ilkesiyle yürütülmesini, yani işçilerin eğitim ve gelir kaybı yaşamadan dönüşüme dahil edilmesini talep ediyor.
4. Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü: Küresel Tablo Karanlık
12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü nedeniyle ILO ve UNICEF başta olmak üzere çok sayıda uluslararası kuruluş açıklama yayımladı. En çarpıcı veri şu: Dünyada yaklaşık 138 milyon çocuk çalışıyor; bunların 54 milyonu tehlikeli işlerde istihdam ediliyor. ILO’nun bu yılki teması “Çocuk işçiliğine kırmızı kart: Çocuklar için adil oyun, yetişkinler için insana yakışır iş” oldu. Mesaj net: çocuk işçiliğiyle mücadele, yalnızca çocukları işten çekmekle değil, yetişkinlere güvenceli iş ve gelir sağlamakla mümkün.
Küresel eğilimler
Çocuk işçiliğinin en yoğun olduğu sektör tarım (%60’ın üzerinde).
Afrika ve Asya-Pasifik bölgeleri en yüksek çocuk işçi oranlarına sahip.
İklim krizi, savaşlar ve göç hareketleri çocuk işçiliğini artıran yeni faktörler olarak öne çıkıyor.
Türkiye açısından da bu gündem önemliydi; Türk-İş açıklamasında 2025 yılında en az 94 çocuk işçinin yaşamını yitirdiği belirtildi.
5. Latin Amerika’da Madencilik ve Kamu Emekçileri Grevleri
Latin Amerika’da özellikle Peru ve Şili’de madencilik işçilerinin ücret ve çalışma koşulları talepleriyle düzenlediği eylemler dikkat çekti. Aynı dönemde bazı ülkelerde kamu emekçileri enflasyon karşısında eriyen ücretlere karşı protestolar düzenledi. Bölgedeki temel sorun, yüksek enflasyonun reel ücretleri aşındırması ve hükümetlerin kemer sıkma politikaları oldu.
Haftanın Genel Emek Fotoğrafı
8-12 Haziran haftasının dünya emek gündemi bize şunu gösteriyor:
🌍 Göçmen emeği, gelişmiş ekonomilerin görünmez omurgası olmaya devam ediyor.
🏭 Sanayi dönüşümü (savunma ve elektrikli araçlar) yeni istihdam alanları yaratırken geleneksel işkollarında belirsizlik büyüyor.
👶 Çocuk işçiliği, küresel ölçekte hâlâ çözülmemiş temel bir emek sorunu olarak varlığını sürdürüyor.
💸 Yüksek enflasyon ve yaşam maliyeti krizi, yalnızca Türkiye’de değil dünya genelinde ücret mücadelelerinin merkezinde yer alıyor.