Sözleşmede nakil yetkisi bulunsa dahi, işverenin somut gerekçe göstermeksizin ve dürüstlük kuralına aykırı şekilde çalışma koşullarını ağırlaştırması Yargıtay tarafından "çalışma şartlarının uygulanmaması" olarak değerlendirildi. Yüksek mahkeme, hakkın kötüye kullanıldığı bu somut durumda işçinin kıdem tazminatına hak kazanacağına hükmetti.
Özel sektörde, özellikle bankacılık, mağazacılık ve zincir işletmelerde çalışan işçilerin karşılaştığı görev yeri değişikliklerine ilişkin Yargıtay’dan emsal niteliğinde bir karar çıktı. Ancak kararda, her şube değişikliğinin değil; işverenin yönetim hakkını dürüstlük kuralına aykırı kullandığı durumların haklı fesih oluşturduğu vurgulandı.
Davaya konu uyuşmazlıkta; 16 yıl boyunca aynı bankada çalışan bir işçinin, yazılı rızası alınmaksızın görev yerinin ve unvanının değiştirildiği, kısa aralıklarla farklı şubelerde görevlendirilerek çalışma koşullarının ağırlaştırıldığı tescillendi. İşçi, bu durumun dürüstlük kuralına aykırı olduğunu belirterek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti ve kıdem tazminatı talebiyle dava açtı.
"Sözleşmedeki nakil kaydı sınırsız yetki vermez"
Davalı işveren, iş sözleşmesi ve personel yönetmeliğinde "işçinin kurumun tüm şubelerinde görevlendirilebileceğine" dair genişletilmiş nakil yetkisi bulunduğunu öne sürdü.
Ancak dosyayı inceleyen Yargıtay, sözleşmedeki nakil maddelerinin işverene sınırsız ve keyfi bir yetki tanımadığının altını çizdi. Kararda öne çıkan hukuki ilkeler şunlar oldu:
- Yönetim hakkının sınırı (Dürüstlük kuralı): İşveren nakil yetkisini kullanırken Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına ve objektif esaslara uymak zorundadır.
- Somut gerekçe zorunluluğu: İşletmesel veya haklı bir gerekçe sunulmadan, işçiyi istifaya zorlayacak ya da çalışma koşullarını katlanılamaz kılacak nitelikteki görevlendirmeler 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. maddesi kapsamında "çalışma koşullarında esaslı değişiklik" oluşturur.
- Haklı fesih şartı: Sözleşmede nakil kaydı bulunsa bile, işverenin bu hakkını kötüye kullandığı ve işçinin rızasını almadan şartları ağırlaştırdığı somut olaylarda, İş Kanunu’nun 24/II-f maddesi uyarınca işçinin derhal fesih ve kıdem tazminatı hakkı doğar.
Hukuki değerlendirme
Bu karar, sözleşmesinde nakil maddesi bulunan her çalışanın doğrudan tazminat alabileceği anlamına gelmiyor. Kararın özü; işverenin nakil yetkisini objektif ihtiyaçlar dışında, işçiyi mağdur edecek veya istifaya zorlayacak şekilde kötüye kullanması halinde feshin haklı sayılacağını gösteriyor.
Künye ve Yasal Dayanak
- Yargı Merci: Yargıtay (Onama İlamı)
- İlgili Mevzuat: 4857 Sayılı İş Kanunu m. 22 (Çalışma koşullarında değişiklik) ve m. 24/II-f (Çalışma şartlarının uygulanmaması)
- Genel İlkeler: Türk Medeni Kanunu m. 2 (Dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı)
Ücretli Çalışan Sayısı 16,4 Milyona Ulaştı
Açlık Sınırı 49 Bin 809 TL'ye, Yoksulluk Sınırı İse 68 Bin TL'ye Yükseldi
Hafta Tatilinde Çalışılan 7,5 Saat Hem Fazla Çalışma Hem De Hafta Tatili Ücreti Sayılır Mı?