Bu haftanın gündemini 9 Kasım’da İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda yaşanan patlama belirledi. Patlamada 18 işçi yaşamını yitirdi, 12 işçi yaralandı. Sendikalar, siyasi partiler ve meslek örgütleri aynı soruyu sordu: Bu fabrika neden önlenemedi? Haftanın geri kalanı Gebze’deki ortak eylem, Ankara’daki Ulusoy Bakır grevi ve 2027 asgari ücret takvimi etrafında geçti.
1. HAK ARAMA/SENDİKAL
HABAŞ’ın ardından sendikalardan tepki ve genel grev çağrısı
İzmir Emek ve Demokrasi Güçleri adına DİSK Ege Bölge Temsilcisi Deniz Şahin Gümüştekin, önlemler alınmıyorsa ortaya çıkan sonucun kader değil önlenebilir bir iş cinayeti olduğunu söyledi. DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ise fabrika önündeki açıklamada sendikaların genel grev çağrısı yapması gerektiğini savundu. TÜMTİS ve Eğitim Sen de yazılı açıklamalarla sorumluların hesap vermesini istedi. İstanbul Şişli’de yapılan protestoda ise “Son on yılda 11 işçi ölürken bakanlık neredeydi?” sorusu soruldu.
Gebze’de beş konfederasyonun şubeleri tek sesle yürüdü
Türk-İş, Hak-İş, DİSK, KESK ve Birleşik Kamu-İş’e bağlı şubelerden oluşan Gebze Sendikalar Birliği, 12 Kasım Perşembe günü saat 17.00'de Gebze Kent Meydanı’na yürüyüp kitlesel basın açıklaması yapacağını duyurdu. Eylemin şiarları “İşçi cinayetleri durdurulsun” ve “Asgari değil insanca yaşam, vergide adalet istiyoruz” oldu. Birlik, 1989'dan bu yana farklı konfederasyonlardan şubeleri bir arada tutuyor. DİSK’e bağlı 14 sendika da yoksulluğa ve yolsuzluğa karşı 29 Kasım Pazar günü İstanbul Kartal Meydanı’nda büyük bir emek mitingi düzenleyeceğini açıkladı.
Ulusoy Bakır’da grev takvimi
Ankara’daki Ulusoy Bakır fabrikasında Birleşik Metal-İş’in toplu sözleşme yetkisi, yerel mahkeme, istinaf ve Yargıtay aşamalarının ardından 23 Temmuz 2026'da kesinleşti. Sendika, işten atılan işçiler geri alınmaz ve toplu sözleşme masası kurulmazsa 12 Kasım’da greve çıkacağını duyurmuştu.
2. YARGI KARARLARI
HABAŞ soruşturmasında 11 şüpheli adliyede
HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran’ın da aralarında bulunduğu 11 şüpheli gözaltına alındı ve adliyeye sevk edildi. Soruşturmayı Başsavcılık yürütüyor. Şüphelilerin tutuklanıp tutuklanmadığına dair doğrulanmış bir bilgiye ulaşamadım. Kamuoyunun gözü bu aşamada, sorumluluğun sadece sahadaki yöneticilere mi yoksa şirket yönetimine de mi uzanacağında.
3. İSTİHDAM/SOSYAL GÜVENLİK/MEVZUAT
2027 asgari ücret için takvim aralık ayına bırakıldı
Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun aralıkta toplanacağını söyledi; komisyonun ilk toplantı günü ise henüz duyurulmadı. 9 Kasım itibarıyla 2027 asgari ücret için kesinleşmiş bir zam oranı da bulunmuyordu. Gebze’deki eylemin “asgari değil insanca yaşam” şiarı, masaya oturulmadan önce yükselen taleplerin bir göstergesi.
Resmî Gazete’de bu hafta çalışma mevzuatına doğrudan etkili düzenleme yok
12 Kasım tarihli sayıda afet sonrası bina hasar tespiti, mesafeli sigorta sözleşmeleri ve DSİ personeli görevde yükselme gibi yönetmelik değişiklikleri yer aldı. İş Kanunu veya sosyal güvenlik mevzuatını değiştiren bir düzenleme bulamadım.
4. İŞÇİ SAĞLIĞI
HABAŞ’ta ne oldu?
İzmir Valisi’nin açıklamasına göre kazan değişimi çalışması sırasında tavan vinci düştü, malzemeler ark ocağına çarptı ve patlama meydana geldi. Fabrikada çalışan bir taşeron işçi, patlama anında içeride ağırlıklı olarak taşeron işçilerin bulunduğunu söyledi. BirGün’e göre şirket, işçi ölümleriyle sık sık gündeme gelirken milyarlarca liralık vergi indirimi ve teşvik almıştı; grup işletmelerinde son 27 yılda ölen işçi sayısı 35'e ulaştı. Sözcü’nün aktardığına göre aynı fabrikada 5 Kasım’da 20 yaşındaki taşeron işçi Eyüp Eğinli, iş makinesi lastiğine hava basılırken yaşanan patlamada ölmüştü. Yeni Parti’nin soru önergeleri 10 bakanlığa güvenlik ve denetim sorularını taşıdı.
İSİG: Ekim ayında 193 işçi öldü
İSİG Meclisi’nin Ekim raporuna göre iş cinayeti sayısı geçen yılın aynı ayındaki 169'dan 193'e çıkarak yüzde 14,2 arttı. Ölenler arasında 9 çocuk, 15 kadın ve 25 göçmen işçi var; 182 işçi sendikasızdı. Sanayide 74, inşaatta 42, tarımda 40 ve hizmette 37 işçi yaşamını yitirdi; 14 yaş ve altı çocuk ölümleri 1'den 4'e çıktı.
HAFTANIN EMEK BİLANÇOSU
Haftanın kazananı olmadı, ama sendikalar farklı konfederasyonlardan çıkıp aynı alanda buluşma iradesi gösterdi. HABAŞ ve İSİG verileri aynı sorunu işaret ediyor: Ölümler münferit değil, denetimsizlik, taşeronlaşma ve sendikasızlıkla birlikte tekrar ediyor. Bakanlığın aralık takvimini beklerken işçilerin talebi net: Yaşanabilir ücret, güvenli iş yeri ve vergide adalet.
Bunlarda ilginizi çekebilir:
Dünya Emek Gündemi (9-13 Kasım)
Haftanın İş Kazaları Raporu (9-13 Kasım)
İşyerinde dijital gözetim: İşçinin özel hayatı ve kişisel verileri ne kadar korunuyor?