Bu hafta dünyanın dört bir yanında işçiler aynı üç başlıkta sokaktaydı: yaşam maliyeti, ücretler ve işini kaybetme korkusu. İspanya’da on dört yıl sonra genel grev yapıldı, Almanya’da metal işçileri uyarı grevlerini sertleştirdi, Fransa’da kamu çalışanları sokağa çıktı. Avustralya’da bir havayolu şirketinin yapay zekâ ve dış kaynak gerekçesiyle yüzlerce işi yurt dışına kaydırma kararı sendikaların tepkisini çekti.
İspanya
CCOO ve UGT’nin de aralarında bulunduğu sendikalar, kiracı örgütleriyle birlikte konut krizine ve alım gücü kaybına karşı 11 Kasım’da genel greve gitti. CCOO ve UGT’nin birlikte desteklediği ilk genel grev Kasım 2012'den bu yana yapılıyor. Grev, 29 Kasım’daki genel seçimlere üç haftadan az kala gerçekleşti. UGT ve CCOO, stratejik sektörlerde katılımın geniş olduğunu açıkladı. Podemos adayı Irene Montero ise grevin ilk saatlerinde gözcü işçilere yönelik polis şiddetini eleştirdi.
Almanya
Metal ve elektrik sanayisinde toplu sözleşme krizi sertleşiyor. Üçüncü tur görüşmeler hiçbir bölgede sonuç vermedi; barış yükümlülüğünün bittiği 1 Kasım’dan beri 400 binden fazla işçi yaklaşık 3.800 uyarı grevi eylemine katıldı. IG Metall 12 ay için yüzde 5 zam istiyor, işverenlerin teklifi ise 2028'in ortasından itibaren yüzde 1,3 zam. Bremen’deki üçüncü görüşme sonuçsuz bitti ve yeni tur tarihi belirlenmedi. Sendikanın bölge yönetimleri 11 Kasım’da bazı işyerlerinde tam gün uyarı grevi için merkezden onay istedi; böyle bir grev en son 2018'de yapılmıştı. Volkswagen işçileri ise ayrı bir şirket sözleşmesiyle 24 Kasım’da masaya oturacak.
Fransa
Sendikalar bütçe ve ücret politikalarına karşı eylemlerini sürdürdü. 5 Kasım grevi ağırlıklı olarak kamu sektörü, eğitim ve demiryolunda yaşandı; Paris’te TGV trenlerinin onda dokuzu çalıştı. Eğitim sendikaları 10 Kasım’da yeniden greve gitti; kamu sendikaları ise hükümet tarafından ancak 13 Kasım’da kabul edilecekti. Eylem takvimi Avrupa genelinde uzanıyor. Aynı kaynağa göre İtalya’da 20, Yunanistan’da 25 Kasım için de grev çağrısı var.
Avustralya
Qantas, 10 Kasım’da çalışanlarına gönderdiği e-postayla Accenture ortaklığı kapsamında yaklaşık 850 kurumsal işin etkileneceğini duyurdu; ilk değişiklikler 2027 ortasında bekleniyor. Avustralya Hizmet Sendikası (ASU), şirketin yıl içinde kendilerine işlerin yurt dışına kaydırılmayacağını söylediğini hatırlattı. Reuters’a göre sendikalar ve bir Yeşiller senatörü kararı “yapay zekâ aklaması” olarak eleştirdi. Qantas’ın 2020'de 1.800'den fazla yer hizmetleri çalışanının işini dışarı vermesi daha sonra mahkemece hukuka aykırı bulunmuştu. Aynı hafta New South Wales’te Healthe Care hastanelerinde hemşireler 10-12 Kasım’da fazla mesai yasağı uyguladı, Sydney’de otobüs şoförleri süresiz çalışma yasakları başlattı.
Hindistan ve Bangladeş
Hindistan’da IDBI Bank’ın 10 binden fazla çalışanı 2 Kasım’da özelleştirmeye karşı iki günlük ulusal grev yaptı; Madhya Pradesh’te 200 binden fazla temizlik işçisi 4 Kasım’da başlattığı süresiz greve devam etti. Bangladeş’te yaklaşık 15 bin çay bahçesi işçisi ödenmeyen ücretleri için iş bıraktı.
ABD
Oregon Üniversitesi lisansüstü öğrencileri, yönetim kabul edilebilir bir teklif sunmazsa 16 Kasım’a kadar greve gitmek üzere oy kullandı; arabuluculuk görüşmeleri 9 Kasım’da yeniden başladı. New Hampshire’daki Associated Grocers dağıtım merkezinde işçiler 2 Kasım’da ücret, yan haklar ve güvenli çalışma talebiyle greve çıktı.
Haftanın ortak başlığı: Yaşam pahalılığı ve işini kaybetme korkusu
İspanya’da kira, Almanya’da reel ücret ve istihdam güvencesi, Fransa’da bütçe ve maaşlar, Avustralya’da yapay zekâ gerekçesiyle dış kaynak kullanımı: başlıklar farklı, talep aynı. İşçiler, krizin faturasının kendilerine çıkarılmasına itiraz ediyor.
Bunlarda ilginizi çekebilir: Haftanın Çalışma Hayatı Bülteni (9-13 Kasım) | Haftanın İş Kazaları Raporu (9-13 Kasım)
Kaynaklar: EMOL/AFP, Euronews, Artículo 14, DGB, IG Metall, Volksstimme, Infranken (dpa), 24matins, WSWS, IBTimes, Reuters (aktaran: BusinessDay, FourWeekMBA)
Bunlarda ilginizi çekebilir:
Haftanın Çalışma Hayatı Bülteni (9-13 Kasım)
Haftanın İş Kazaları Raporu (9-13 Kasım)
İşyerinde dijital gözetim: İşçinin özel hayatı ve kişisel verileri ne kadar korunuyor?